Thông báo 48-TB/TW về kết quả kiểm tra việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII gắn với việc thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị

Tại phiên họp ngày 10/4/2018, trên cơ sở xem xét Báo cáo tổng hợp của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương (Báo cáo số 110-BC/UBKTTW, ngày 19/3/2018) về kết quả làm việc của các đoàn kiểm tra theo Chương trình kiểm tra của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2017 về việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với việc thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Ban Bí thư đánh giá cao sự cố gắng của 5 đoàn kiểm tra tại 15 địa phương và các cơ quan Trung ương, đồng thời có ý kiến nhấn mạnh, lưu ý như sau:

1. Những kết quả đạt được

- Căn cứ vào Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII và Chỉ thị số 05, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các ban đảng ở Trung ương đã kịp thời xây dựng và ban hành đồng bộ nhiều văn bản quy định, hướng dẫn cụ thể hoá làm cơ sở để các cấp uỷ, tổ chức đảng triển khai thực hiện. Các cấp uỷ, tổ chức đảng đã nghiêm túc tổ chức học tập, quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII gắn với Chỉ thị số 05 một cách bài bản, đúng kế hoạch. Qua đó, giúp cán bộ, đảng viên nhận thức đầy đủ hơn tầm quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; bước đầu có chuyển biến rõ rệt trong nhận diện những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" để tự soi, tự sửa.

- Các tổ chức đảng và cấp uỷ địa phương đã sớm thể chế hoá Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII thông qua việc xây dựng chương trình hành động, kế hoạch thực hiện 4 nhóm giải pháp cơ bản của Nghị quyết và Kế hoạch của Bộ Chính trị bằng nhiều cách làm sáng tạo; xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm, những vấn đề vướng mắc, bức xúc nhằm lựa chọn giải pháp đột phá, phù hợp với địa phương, cơ quan, đơn vị. Các cấp uỷ đã chú trọng công tác xây dựng và thực hiện nghiêm túc quy chế làm việc; chú trọng hơn tính công khai, minh bạch, dân chủ. Nhờ đó, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân của cán bộ, đảng viên chuyển biến tích cực. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ các cấp, đặc biệt là người đứng đầu có nhiều đổi mới, tập trung giải quyết có hiệu quả các vấn đề nổi cộm, phức tạp. Việc đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền các cấp với nhân dân được duy trì nền nếp hơn; nhiều nơi đã tạo được phong trào toàn dân tham gia xây dựng Đảng, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Hầu hết các cấp uỷ, cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt đã nêu cao ý thức trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân; ý thức Đảng, tính Đảng được chú ý hơn.

- Việc kiểm điểm tự phê bình và phê bình, đánh giá chất lượng, phân loại tổ chức đảng, đảng viên năm 2016 gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII và Chỉ thị số 05 được thực hiện nghiêm túc, thực chất hơn; bảo đảm dân chủ, khách quan, nhìn thẳng vào sự thật, không nể nang, né tránh. Sau kiểm điểm, các tập thể, cá nhân đã xây dựng kế hoạch khắc phục, sửa chữa hạn chế, khuyết điểm và xác định những việc cần làm ngay.

- Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được tăng cường thực hiện toàn diện, đồng bộ; nêu cao tư tưởng phòng ngừa, kết hợp giữa xây và chống. Phát huy tốt vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, có tác dụng cảnh báo, phòng ngừa sai phạm.

- Sau hơn một năm thực hiện Nghị quyết, công tác xây dựng Đảng được quan tâm rõ rệt và chuyển biến theo hướng ngày càng tích cực; các nguyên tắc về xây dựng Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm kỷ cương, kỷ luật đảng nghiêm minh; công tác kiểm tra, kỷ luật đảng viên, tổ chức đảng vi phạm được thực hiện đồng bộ, quyết liệt hơn, nhiều tổ chức đảng, đảng viên tự nhận hình thức kỷ luật khi có vi phạm. Uy tín của Đảng được củng cố, lòng tin của nhân dân vào công tác xây dựng Đảng được tăng cường; vai trò, vị trí của tổ chức đảng trong hệ thống chính trị được nâng cao. Quá trình thực hiện Nghị quyết bước đầu đã tạo được tác động tích cực, lan toả trong xã hội, góp phần đẩy mạnh việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế của Đảng và Nhà nước.

2. Hạn chế, khuyết điểm và nguyên nhân

a) Hạn chế, khuyết điểm

- Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng có chuyển biến nhưng chưa đều, chưa đồng bộ, chưa toàn diện giữa Trung ương và địa phương, giữa các cấp, các ngành, các lĩnh vực. Một số cấp uỷ, tổ chức đảng thực hiện học tập, quán triệt Nghị quyết Trung ương 4 và Chỉ thị số 05 còn chậm, hình thức; cán bộ, đảng viên chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, về ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Chương trình hành động, kế hoạch triển khai thực hiện chưa cụ thể, chưa phù hợp với tình hình, đặc điểm của địa phương, đơn vị.

- Việc đưa nội dung Nghị quyết và Chỉ thị vào sinh hoạt chi bộ hằng tháng hiệu quả thấp; nhận diện về suy thoái tư tưởng chính trị, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" chưa được quan tâm đúng mức, chủ yếu chú trọng về phẩm chất đạo đức, lối sống. Nội dung đăng ký học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh còn thiếu cụ thể, thiếu đổi mới, sáng tạo.

- Việc nêu gương của một số cán bộ, đảng viên, người đứng đầu ở một số cấp uỷ, địa phương, cơ quan, đơn vị chưa tốt; vẫn còn biểu hiện thiếu gương mẫu, lãng phí trong công tác và sinh hoạt, thậm chí vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến mức bị xử lý kỷ luật. Việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân ở một số nơi còn chưa kịp thời; giải quyết những vấn đề bức xúc của nhân dân chưa quyết liệt; tình trạng khiếu kiện, tập trung đông người, xử lý đơn, thư khiếu nại, tố cáo của dân còn kéo dài, chưa đáp ứng được sự mong mỏi của người dân.

- Còn nể nang, ngại va chạm, chưa thẳng thắn trong tự phê bình và phê bình. Việc kiểm soát quyền lực còn nhiều hạn chế; một số cấp uỷ, tổ chức đảng chưa phát huy hết vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân.

- Việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy, thu gọn đầu mối, tinh giản biên chế và cải cách hành chính chưa hiệu quả, gây tốn kém, lãng phí. Việc kê khai thu nhập, tài sản và kiểm soát, xác minh việc kê khai của cán bộ, đảng viên thực hiện chưa chặt chẽ, mang tính hình thức.

- Công tác tự kiểm tra, công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử ở một số nơi còn hạn chế, chưa chủ động phát hiện, xử lý kịp thời các khuyết điểm, vi phạm; có nơi xử lý trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra vi phạm chưa nghiêm, tính răn đe chưa cao. Việc quản lý hoạt động báo chí, xuất bản còn hạn chế; công tác đấu tranh chống âm mưu "diễn biến hoà bình", nguy cơ "tự diễn biến", "tự chuyển hoá", các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá hiệu quả chưa cao.

b) Nguyên nhân

Nguyên nhân khách quan:

- Việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII và Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị liên quan đến danh dự, lợi ích, quyền lợi... của tổ chức, tập thể và cá nhân là công việc khó khăn, nhạy cảm, thời gian kéo dài và phải làm kiên trì với nhiều biện pháp đồng bộ, quyết liệt mới có hiệu quả.

- Các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng phương tiện thông tin đại chúng, báo chí, Internet, mạng xã hội đăng tải những thông tin, nội dung xuyên tạc, vu khống, bôi nhọ danh dự, uy tín lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã gây tác động tiêu cực đến tình hình tư tưởng, gây nghi ngờ, hoang mang, dao động, làm giảm sút lòng tin của nhân dân.

Nguyên nhân chủ quan:

- Việc triển khai thực hiện Nghị quyết, Chỉ thị của một số cấp uỷ, tổ chức đảng còn hạn chế, chậm chuyển biến, đặc biệt có biểu hiện thiếu quyết liệt, kiên quyết, gương mẫu ở một số cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị; thậm chí có những nơi còn biểu hiện hình thức, qua loa, đối phó trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

- Chưa kịp thời ban hành các cơ chế, chính sách, pháp luật để kiểm soát việc thực thi quyền lực; chưa thực sự phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội trong công tác xây dựng Đảng.

- Công tác thông tin, tuyên truyền có lúc, có nơi chưa đầy đủ, kịp thời, chưa định hướng được dư luận; chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả trong học tập và quán triệt Nghị quyết, Chỉ thị.

3. Nhiệm vụ thời gian tới

a) Các tỉnh uỷ, thành uỷ, các ban đảng, ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng uỷ trực thuộc Trung ương rút kinh nghiệm và bài học, tiếp tục thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau:

- Nghiêm túc rút kinh nghiệm và đề ra biện pháp cụ thể khắc phục những hạn chế, khuyết điểm đã chỉ ra sau kiểm tra. Tiếp tục cụ thể hoá Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII và Chỉ thị số 05, có kế hoạch và lộ trình thực hiện những nhiệm vụ cần giải quyết ngay, nhiệm vụ thường xuyên. Thực hiện tốt các nguyên tắc về xây dựng Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, giữ vững chế độ sinh hoạt đảng; bảo đảm đồng bộ giữa xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, pháp luật với phát huy sức mạnh tổng hợp của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết, Chỉ thị.

- Tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị bằng những hành động thiết thực, cụ thể trong tự phê bình và phê bình. Tăng cường giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên về đổi mới phong cách làm việc, sâu sát cơ sở, khắc phục ngay tình trạng quan liêu, vô cảm trước khó khăn, bức xúc của doanh nghiệp và nhân dân.

- Thực hiện đồng bộ giữa công tác tuyên tuyền, giáo dục chính trị, tư tưởng với công tác thanh tra, điều tra, kiểm tra, giám sát; xử lý nghiêm minh những vi phạm, sai phạm, những vụ việc, vấn đề nổi cộm, bức xúc được dư luận quan tâm; kết hợp giữa xây và chống, xây phải rất cơ bản, chống phải rất quyết liệt.

- Tăng cường phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân trong công tác xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị.

- Kịp thời phát hiện, nhân rộng, biểu dương, khen thưởng người tốt, việc tốt, gương điển hình tiên tiến, những tổ chức đảng, đảng viên có cách làm sáng tạo, hiệu quả.

b) Giao các cơ quan chức năng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện ngay một số nhiệm vụ cụ thể:

- Ban cán sự đảng Chính phủ sửa đổi, bổ sung Quy chế về quan hệ công tác giữa Ban cán sự đảng Chính phủ với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, với các ban đảng, ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng uỷ trực thuộc Trung ương, các đảng uỷ đơn vị sự nghiệp Trung ương và các tỉnh uỷ, thành uỷ trực thuộc Trung ương; trong đó quy định cụ thể về nhiệm vụ, thẩm quyền và quan hệ phối hợp công tác với ban cán sự đảng các bộ, ngành, cơ quan trong việc xây dựng các đề án, dự án, trình Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư.

- Ban Tổ chức Trung ương

+ Phối hợp với Ban cán sự đảng Chính phủ, các cơ quan liên quan hướng dẫn công tác đánh giá chất lượng đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức bảo đảm đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

+ Nghiên cứu sáng kiến của một số địa phương, cơ quan, đơn vị cụ thể hoá 27 biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" được chỉ ra trong Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII thành nội dung cụ thể để các tập thể, cá nhân dễ đánh giá, nhận diện các biểu hiện.

- Ban Nội chính Trung ương

Nâng cao vai trò tham mưu chỉ đạo công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, điều tra, truy tố, xét xử, giải quyết khiếu nại, tố cáo, giải quyết kịp thời các vụ án kinh tế, tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp, được dư luận xã hội quan tâm. Đề xuất cơ chế khuyến khích và bảo vệ người tố cáo tham nhũng để huy động toàn xã hội tham gia.

- Ban Tuyên giáo Trung ương

+ Phối hợp với các cơ quan chức năng chỉ đạo các cơ quan thông tấn, báo chí đẩy mạnh tuyên truyền các tập thể, cá nhân điển hình, gương "người tốt, việc tốt"; phổ biến những kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả trong thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII và Chỉ thị số 05. Sớm hoàn thành việc biên soạn tài liệu học tập, tuyên truyền trong cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân ngắn gọn, dễ tiếp thu, dễ nhớ và được gắn chặt với Nghị quyết Trung ương về "Xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước". Hướng dẫn nội dung học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong sinh hoạt định kỳ ở chi bộ.

+ Phối hợp với Ban cán sự đảng Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chức năng quản lý hiệu quả hoạt động truyền thông; tạo điều kiện cho báo chí, công luận tham gia tích cực vào công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; chấn chỉnh các cơ quan thông tấn, báo chí, mạng xã hội; có chế tài xử lý nghiêm những trường hợp lợi dụng tự do ngôn luận, dân chủ trong lĩnh vực thông tin, truyền thông (nhất là mạng Internet). Thúc đẩy tuyên truyền kết quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm; làm thất bại âm mưu tuyên truyền các quan điểm sai trái, xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị.

- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh hướng dẫn, triển khai thực hiện việc học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị; cập nhật kiến thức mới phù hợp với từng đối tượng, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Sớm cụ thể hoá Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII và Chỉ thị số 05 vào chương trình giảng dạy, đặc biệt là các lớp cao cấp lý luận chính trị, lớp bồi dưỡng dự nguồn cán bộ chủ chốt và bồi dưỡng theo chức danh.

- Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương theo dõi, đôn đốc các cơ quan, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đã được phân công trong Kế hoạch số 04-KH/TW, ngày 16/11/2016 của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 03-KH/TW, ngày 25/7/2016 của Ban Bí thư; sớm có văn bản chỉ đạo cụ thể hoá những nhiệm vụ được giao để các địa phương triển khai thực hiện thống nhất trong toàn hệ thống chính trị.

*

* *

Các cấp uỷ, tổ chức đảng được kiểm tra thực hiện nghiêm túc Thông báo kết luận của Ban Bí thư. Uỷ ban Kiểm tra Trung ương chủ trì, phối hợp với Văn phòng Trung ương Đảng, các ban đảng Trung ương theo dõi việc thực hiện và định kỳ báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư.